Sirtaki

Sirtaki

Sirtaki (also called syrtaki) is arguably the most famous Greek dance to the non-Greeks. It owes its reputation to the movie “Zorba the Greek” (1964) with Anthony Quinn. The eminent Greek composer Mikis Theodorakis created this dance by alternating slow and fast steps of two famous Greek dances, Hasapiko and Hasaposerviko. Thus, Sirtaki was born and took its baby steps on the big screen! The rest is history… Today, it is one of the most famous and fun Greek folk dances, raising the spirits every time. To dance it, place your arms on your neighbors’ shoulders and form a line or a circle.

Ազգային զարդերի պատմությունը

Այսօր քչերը գիտեն, որ ամեն մի նախշ, պատկեր, զարդի տեսակ ավանդական մշակույթում գեղագիտական նշանակությունից բացի խորհրդապաշտական մի շարք կարևոր գործառույթներ է կատարել:
Զարդը իբրև ավանդական մշակույթի տարր արտահայտել է կրողի աշխարհայացքը, սոցիալ-ընտանեկան, սեռատարիքային կարգավիճակը, այս կամ այն իրադրությունը (առօրյա, տոն, ծես), ինչպես նաև մոգական նշանակություն է ունեցել: Ինչպես նշեցինք, ավանդական կենցաղում զարդն ունեցել է սոցիալ-ընտանեկան ցուցիչի դեր: Չամուսնացած աղջիկը իրավունք չուներ արծաթե, ոսկե գոտի, աջ ձեռքին ոսկյա մատանի կրել: Հայտնի է, որ խոր հնադարում զարդարվել են նաև տղամարդիկ, քանզի գեղագիտական դերից բացի, զարդերն ունեցել են պաշտպանական, հմայական խնդիրներ: Տղամարդու երբեմնի հարուստ զարդարանքից ` ուլունքաշար, գլխազարդեր, ճակատակալ, ապարանջաններ, բազպաններ, մատանիներ, գոտի, ավանդական կենցաղում կիրառվում էին միայն վերջին երկուսը: Ըստ որում, արծաթե գոտին դիտվում էր որպես տղամարդկության խորհրդանիշ, իսկ ոսկյան` ունևորության ցուցիչ:

Կանայք կրելով ոտքի և ձեռքի ապարանջաններ, օձակերպ մատանիներ, շերեփուկաձև, կիսալուսնաձև, եռանկյունաձև, նշաձև կախիկներով մանյակներ և ականջօղեր, նպատակ են ունեցել զերծ մնալ վնասաբեր ազդեցությունից, մյուս կողմից դառնալ ավելի հմայիչ և գեղեցիկ: Չարխափան, բեղմնավորության, արգասավորության նպատակով գործածվել են գորտի պատկերներով զարդեր` ճարմանդներ, ճակատազարդեր, գոտիներ, ականջօղեր: Գորտաձև զարդեր էին կրում հատկապես նորապսակները և հղիները, որովհետև դրանց նշաձև, շեղանկյուն նախշերը կնոջ պտղաբերության գաղափարն է խորհրդանշում: Բազմաթիվ մանր հատիկների կուտակումերը զուգորդվում են գորտի ձևերի հետ և մատնանշում բազմացման իմաստը:

Արթիկի շրջանի որոշ գյուղերում երիտասարդ աղջիկները, կանայք կրել են սև ուլունքներով ոտքի ապարանջաններ, ըստ որում, քայլելիս դրանք անպատճառ երևացել են, հավանաբար չար ուժերին հարվածելու դիտավորությամբ: Հարք գավառում, Վասպուրականում կանայք կրել են եռանկյունաձև կամ կիսալուսնաձև կախիկներով վզնոցներ: Եռանկյունին և կիսալուսինը հանդես են եկել որպես կանացի սկզբի խորհրդանիշներ: Գորտի պաշտամունքը տարածված է եղել Հայաստանում՝ պահպանվելով մինչև միջնադար և ավելի ուշ: Այն դիտվել է նաև որպես պտղաբերության խորհրդանիշ: Ըստ ազգագրագետ Վ. Բդոյանի, գորտի պաշտամունքը, կապված լինելով Նար աստվածուհու հետ, հետագայում վերագրվել է սիրո աստվածուհի Աստղիկին և պտղաբերության, մայրության դիցուհի Անահիտին: Զարդերի հատուկ խումբ են կազմում հմայիլները (աչքուլունք, հուռութք, բոժոժներ, խաչեր և այլն), որոնք կիրառվել են վնասաբեր ուժերի , չար աչքի դեմ, ինչպես նաև զանազան հիվանդություններ բուժելու նպատակով` նախապես դրանք ենթարկելով հմայական աղոթքներով և ուղեկցող ծիսական արարողությունների:

Lusik Aguletsi house-museum: a traditional place in Yerevan

Armenians have traditional clothing for women called “taraz”. There are varieties of tarazes from different regions of the country that are decorated with Armenian ethnic ornaments. The same is with traditional jewelries that are made of silver, and based on the ornaments, you could guess which region that jewelry comes from. More on the history and development of traditional clothing you can learn at the History Museum of Armenia. I have to say that getting familiar with tarazes and traditional jewelry will help you to have already a notable background on Armenian culture. Not a long time ago, there was a woman called Lusik Aguletsi, a famous painter and ethnographer, who used to walk in the streets of Yerevan wearing traditional clothing and jewelry. Since she was almost the only one in modern Armenia to follow “old Armenian fashion”, she became famous in the town. This article is to invite you to visit Lusik Aguletsi house-museum, where you will get a warm welcome from the hosts and will have a chance to spend a fantastic time in a very traditional place.

picture © credits to Lusik Aguletsi FB page
picture © credits to Lusik Aguletsi FB page
Lusik Aguletsi House-Museum, Yerevan
Lusik Aguletsi House-Museum, Yerevan

79 Muratsan St, Yerevan, Armenia

About the house-museum

Lusik Aguletsi’s house-museum is located in one of the suburbs of Yerevan, but you do not have to spend much time to get there (15 minutes by car from the city center). This is the house where Ms. Lusik used to live until a year ago. Entering her house is the same as entering an ancient Armenian house. It feels like stepping into another world. Those who visit it feel the warmth of hospitality that was created by Lusik Aguletsi. In the house, you can find traditional interior and decoration attributes. There are separate parts of the house where personal items of Aguletsi are represented, such as different belts, necklaces and other jewelry, clothes,  bags, carpets and rugs, head-wearings and so on. 

picture © credits to Lusik Aguletsi FB page
picture © credits to Lusik Aguletsi FB page

The majority of the items are hand-made. Besides the above-mentioned ones, there are also hand-made dolls, paintings, and everything that one should have at the house, but the difference is that the ones you see here are traditional and impressive.

Art-café

Since you will get a lot of information that you will need to absorb, you have an opportunity to sit in the garden of a newly opened art-café. Here, you can stay for some time and enjoy food & desserts. The good thing about the garden is that it is in the middle of fruit trees, and when it is the season, you can also grab some fruits from the trees. 

ԹԱՆԳԱՐԱՆԻ ՄԱՍԻՆ

Համաշխարհային հեղինակություն վայելող կինոռեժիսոր, սցենարիստ, նկարիչ Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը գտնվում է Երևանում, Ձորագյուղ կոչվող գեղատեսիլ վայրում:

Թանգարան ստեղծելու միտքը հղացել է 1988 թվականին, երբ Փարաջանովի ընկեր Զավեն Սարգսյանը Երևանի ժողովրդական արվեստի թանգարանում կազմակերպել էր Փարաջանովի արվեստի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը, որին ներկա էր մաեստրո Փարաջանովը: Փարաջանովյան անսահմանափակ երևակայությամբ այս միջոցառում-տոնակատարության ամեն մի պահը իրադարձություն է դառնում: Ցուցահանդեսի բացման խոսքում Փարաջանովը նշում է, որ իր արվեստն ազգություն չի ճանաչում և այն պատկանում է բոլորին, բայց ինքն իրեն համարում է երեք հայրենիքների զավակ: «Առաջինը Վրաստանն է, որտեղ ես կայացել եմ, երկրորդը՝ Ուկրաինան, որն ինձ պարգևել է սեր, երջանկություն ու համաշխարհային ճանաչում, իսկ երրորդը Հայաստանն է, որտեղ իմ արմատներն են և որտեղ ես ուզում եմ ապրել իմ կյանքի մնացած տարիները»: Այս խոսքերից ոգեշնչված Զավեն Սարգսյանը դիմում է կառավարությանը և հաշված օրերի ընթացքում, որոշվում է կայացվում շինություն հատկացնել արվեստագետին տան և թանգարանի համար: Առաջարկում են երկու տարբեր շինություններ. առաջինը գտնվում էր Աբովյան փողոցի վրա (այսօրվա Դալանը), իսկ մյուսը՝ «Ձորագյուղ» ազգագրական թաղամասի երկհարկանի կիսակառույցն էր: Արվեստագետը ինքն է այցելում երկու հասցեներն էլ և նախապատվությունը տալիս է «Ձորագյուղին»:

Փարաջանովը երջանիկ էր և տարբեր հարցազրույցների ընթացքում հպարտորեն նշում էր, որ իր համար կառուցում են երկհարկանի տուն-թանգարան: Նա երևակայում էր, թե ինչպիսին է լինելու իր տունն ու թանգարանը, որի բակում շրջելու են սիրամարգերը և իր հյուրերը զմայլվելու են դրանց գեղեցկությամբ: Ցավոք 1988 թվականի երկրաշարժի պատճառով, շինարարական աշխատանքները դադարեցվում են և վերսկսվում են 1990 թվականի գարնանը: Այդ ժամանակ էլ արդեն Փարաջանովի մոտ հայտնաբերվում է թոքերի քաղցկեղ և նա մահանում է՝ չհասցնելով ապրել իր տանը և իրականություն դարձնել երազանքներն ու նպատակները: Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը բացվում է 1991 թվականին՝ նրա մահվան տարելիցին:

«Աշխարհում ինչ-որ տեղ կա՞ Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան. նրա ստեղծագործությունների՝ գրաֆիկական աշխատանքների, տիկնիկների, կոլաժների, լուսանկարների, կինոյում, թատրոնում և բալետում այդպես էլ չներկայացված 23 սցենարների ու լիբրետոների: Գիտեմ, որ վաղ թե ուշ Փարաջանովի սցենարները կհրապարակվեն, և հուսով եմ, որ այդ թանգարանի քաղաքը կլինի Երևանը»

Հայրենագետ-թարգմանիչների ջոկատ

Հունվարի 8

9:00-9:15 — Առավոտյան տողան Հայրենագետ-թարգմանիչների ջոկատի սովորողներ

9:20-10:05 — Ծանոթացում ճամբարի օրակարգին, ջոկատի նախագծերին

10:10-10:55 — Սովորող-սովորեցնող նախագծով ազգային պարերի ուսուցում. 2.2 ջոկատ, Հայրենագետ-թարգմանիչների ջոկատ

11:00-11:45 — մարզական խաղեր, /անգլ․ 2.3 ջոկատ/3.1 ջոկատ

12:35 — 12:50 — ընդմիջում

12:50-13:35- Լուսաբանումներ բլոգներում՝ պատումներով, տեսանյութերով, նկարներով

Հունվարի 9

9:00-9:15 — Առավոտյան ընդհանուր պարապմունք Հայրենագետ-թարգմանիչների ջոկատի սովորողներ

9:20-10:05 — Թանգարանային նախագիծ օտար լեզվով՝ «Թանգարանային նախագիծ»

10:10-10:55 —  «Ուսումնական ձմեռ» նախագծի ամփոփում 

11:00-11:45 — Օտարալեզու թատրոն՝ Տիկնիկը․ ներկայացում աշխատանքների համակարգում

11:50-12:35 — ազգային խաղեր

Ընդմիջում

12:55-13:35- Լուսաբանումներ բլոգներում՝ պատումներով, տեսանյութերով, նկարներով անգլ․ 2.2 ջոկատ/3.2 ջոկատ

Հունվարի 10

9:00-9:15 — Առավոտյան տողան Հայրենագետ-թարգմանիչների ջոկատի սովորողներ

9:20-10:05 — Օտարալեզու թատրոն՝ Տիկնիկը․ ներկայացում

10:10-10:55 — «Պարերգերի ուսուցում», Հայրենագետ-թարգմանիչների ջոկատ, «Լրագրող-լուսանկարիչների ջոկատ»

11:00-11:45 — Աշխարհի ժողովուրդների պարեր

11:50-12:35 — ազգային խաղեր /անգլ․ 3.3 ջոկատ/1.1 ջոկատ

Ընդմիջում

12:55-13:35- Լուսաբանումներ բլոգներում՝ պատումներով, տեսանյութերով, նկարներով

Հունվարի 11

9:00-9:15 — Առավոտյան ընդհանուր պարապմունք Հայրենագետ-թարգմանիչների ջոկատի սովորողներ

9:20-10:05 — մարզական խաղեր

10:10-12:55 — Բալերինա ներկայացման դիտում Պատանի հանդիսատեսի թատրոն

13:00-13:35 —Լուսաբանումներ բլոգներում՝ պատումներով, տեսանյութերով, նկարներով

Հունվարի 12

9:00-9:15 — Առավոտյան ընդհանուր պարապմունքներ Հայրենագետ-թարգմանիչների ջոկատի սովորողներ

9:20-10:05 — Ազգային խաղեր

10:10-10:55 — Օտարալեզու թատրոն՝ Տիկնիկը․ ներկայացում

11:00-11:45 — Թանգարանային նախագիծ օտար լեզվով՝ «Թանգարանային նախագիծ»

11:50-12:35 — Աշխարհի ժողովուրդների պարեր

12:35-13:00— ընդմիջում

13:00-13:35 —Լուսաբանումներ բլոգներում՝ պատումներով, տեսանյութերով, նկարներով